NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 2025 Yıllık Raporu’nda, “Daha tehlikeli ve karmaşık bir güvenlik ortamında İttifak güçleniyor. Rusya, Avrupa-Atlantik bölgesinde en önemli ve doğrudan tehdit olmaya devam ediyor. Ukrayna’ya karşı savaş beşinci yılına girerken Çin, Kuzey Kore, İran ve Belarus tarafından destekleniyor” ifadelerini kullandı.
Rutte, NATO’nun Rusya’nın provokasyonlarına hızlı ve kararlı şekilde yanıt verdiğini belirtti.
Savunma Harcamalarında Rekor Artış
Raporda, 2014’ten bu yana Avrupa ve Kanada’nın savunma harcamalarının sürekli artış gösterdiği vurgulandı. 2025’te, 2024’e kıyasla reel olarak %20 artış kaydedildi. Avrupa’daki müttefikler ve Kanada toplam 574 milyar ABD doları savunma harcaması yaptı.
- Tüm müttefikler 2025’te yüzde 2’lik harcama hedefini karşıladı.
- Üç müttefik, çekirdek savunma gereksinimleri için yüzde 3,5 hedefini aştı.
- NATO’nun toplam savunma harcamasının 1,4 trilyon ABD doları olduğu tahmin ediliyor.
Türkiye’nin Savunma Öncelikleri
Türkiye, 2025 bütçesinin:
- %40,7’sini personel
- %6,6’sını altyapı
- %25,7’sini işletme ve bakım
- %27’sini AR-GE ve ekipmanlara
ayırdı. Türkiye’nin GSYİH içindeki payı %2,7, NATO’nun toplam savunma harcamasındaki payı %2,2 olarak kaydedildi.
Türkiye’nin 2014’te 29,7 milyar TL olan savunma harcaması, 2025’te 1,446 trilyon TL’ye ulaştı.
Zirve ve Yeni Girişimler
Haziran 2025 Lahey Zirvesi’nde, NATO liderleri, 2035’e kadar GSYİH’nin yıllık %5’ini savunmaya ayırma taahhüdü verdi. Rutte, Temmuz 2025’te Ankara’da yapılacak Zirve’nin başarıları ileri taşıyacağını belirtti.
Yeni operasyonlar:
- Ocak 2025: Baltık Nöbeti (Baltic Sentry)
- Eylül 2025: Doğu Nöbeti (Eastern Sentry)
Steadfast Dart-25 tatbikatında, Müttefik Mukabele Gücü’nün (ARF) ilk geniş çaplı konuşlandırılması gerçekleşti.
Nükleer Caydırıcılık ve Modernizasyon
Raporda, Fransa, Birleşik Krallık ve ABD’nin nükleer kuvvetlerini modernize etmeye devam ettiği belirtildi. NATO’nun çift kabiliyetli uçak görevi, F-35A uçaklarıyla güçlendiriliyor.
Kritik Tedarik Zinciri ve KFOR
NATO, savunma açısından kritik tedarik zincirini güçlendirmek için 12 kritik hammaddenin stoklanması ve güvenliğini sağlamak üzere müttefik iş birliğini artırıyor.
Kosova’da NATO Barış Gücü (KFOR) görevine, Türkiye’den Tümgeneral Özkan Ulutaş komuta etti. 2025’te KFOR yaklaşık 5.200 askerle istikrarı sağladı.
Raporun Özeti
- Avrupa ve Kanada, 2025’te savunma harcamalarını %20 artırdı.
- Türkiye, harcamanın büyük bölümünü personele ve AR-GE’ye ayırdı.
- NATO’nun yeni tatbikat ve teyakkuz faaliyetleri, Rusya’ya karşı caydırıcılığı güçlendirdi.
- Nükleer modernizasyon ve tedarik zinciri güvenliği öncelikler arasında.
Yorumlar
Yorum Yap